Kurşunlu Külliyesi’nde Tahliye Süreci

Odunpazarı Belediyesi’ne, Kurşunlu Külliyesi’nde kullandığı alanların 3 Kasım’da tahliye edilmesi için tebligat gönderildi. Yıllardır kültür, sanat ve turizm hizmetleri sunulan külliyedeki Ahşap Eserler Müzesi, Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi, Lületaşı Müzesi ve Cam Sanatları Merkezi’nin geleceği belirsizliğe sürüklendi. Tahliye, külliyede faaliyet gösteren kadın girişimcilerden oluşan esnafı da etkileyecek. Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, Kültür ve Turizm Bakanlığına ve Vakıflar yönetimine çağrıda bulunarak, “Gelin, bu kültürel mirası ortadan kaldırmak yerine koruyalım; üretimi durdurmak yerine destekleyelim” dedi.

Eskişehir’in tarihi ve kültürel belleğinin önemli merkezlerinden Kurşunlu Külliyesi’nde, Odunpazarı Belediyesi’nin kullandığı alanların tahliyesi isteniyor. Belediyeye gönderilen tebligatta, külliyedeki alanların 3 Kasım 2026 tarihinde boşaltılması öngörülüyor. Açılan davalar henüz sonuçlanmamışken gelen tahliye tebligatı, yıllardır sürdürülen kültür ve sanat çalışmalarının geleceğini tartışmaya açtı.

Odunpazarı Belediyesi, 2004 yılından bu yana Kurşunlu Külliyesi’ndeki alanları kira sözleşmeleriyle kullanıyor. Her yıl yenilenen sözleşmeler kapsamında kira bedelleri düzenli olarak ödenirken, yaşanan anlaşmazlık kira bedeli konusunda ortaya çıktı. Külliyede yıllar içinde kapsamlı restorasyon çalışmaları gerçekleştirildi; tarihi yapılar müzeler, sanat merkezleri ve atölyeler aracılığıyla halkın, sanatçıların ve turistlerin hizmetine sunuldu.

Bugün Kurşunlu Külliyesi, yalnızca tarihi bir yapı topluluğu değil, Eskişehir’in kültürel yaşamına katkı sağlayan önemli bir merkez. Ahşap Eserler Müzesi, Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi, Lületaşı Müzesi ve Cam Sanatları Merkezi’nin yanı sıra el sanatları dükkânları, Mevlevihane ve semahane alanları da külliyenin kültürel bütünlüğünü oluşturuyor.

5737 Sayılı Kanun Kapsamında Beş Yıllık Kira Talebi

Tahliye sürecinde, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’na eklenen Geçici 15. madde de önem taşıyor. 5 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme, kanunda belirtilen koşulların karşılanması hâlinde Vakıflar Genel Müdürlüğü veya mazbut vakıflara ait taşınmazların mevcut kullanıcılarıyla beş yıla kadar kira sözleşmesi yapılabilmesine imkân tanıyor.

Odunpazarı Belediyesi, bu yasal düzenleme kapsamında 2 Şubat 2026 tarihinde Kütahya Vakıflar Bölge Müdürlüğüne başvurarak bildirilen bedel üzerinden beş yıllık kira sözleşmesi yapılmasını talep etti. Başvuruya yasal süre içerisinde yanıt verilmemesi üzerine belediye, zımni ret işleminin iptali için yargı yoluna başvurdu. Belediyenin kira ilişkisinin devamına yönelik talebi ve tahliye işlemine karşı açtığı davalar sürerken, tahliye için tarih bildirilmesi külliyede yürütülen kültür, sanat ve turizm hizmetlerinin geleceğine ilişkin belirsizliği artırıyor.

Odunpazarı Belediyesi’nin 3 Kasım 2026 tarihli tahliye işlemine karşı Eskişehir 1. İdare Mahkemesinde açtığı davada, 26 Ekim 2026 tarihinde yürütmenin durdurulması talebiyle ilgili ara karar verildi. Mahkeme, yürütmenin durdurulması isteminin davalı idarenin ilk savunması alındıktan ve ara kararın gereği yerine getirildikten ya da bu işlemler için verilen süre geçtikten sonra incelenmesine oy birliğiyle karar verdi. Mahkeme ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 20. ve 27. maddeleri uyarınca davalı idarenin savunma sunması ve ara kararın gereğini yerine getirmesi için 15 günlük süre belirledi. Böylece tahliye işlemine ilişkin yürütmenin durdurulması talebi hakkında henüz nihai bir karar verilmezken, yargı sürecinin devam ettiği ortaya kondu.

Kira bedeli ve sözleşme koşulları üzerinden yaşanan anlaşmazlığın mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde çözüme kavuşturulması, yıllardır halka hizmet veren müzelerin, atölyelerin ve kültürel faaliyetlerin devamlılığı açısından önem taşıyor.

Müzeler ve Sanat Atölyeleri Eskişehir’in Turizmine Katkı Sağlıyor

Kurşunlu Külliyesi’nde yer alan müzeler, Eskişehir’in kültürel değerlerini ziyaretçilerle buluşturuyor. Ahşap Eserler Müzesi, dünyanın farklı ülkelerinden sanatçıların festivaller kapsamında ürettiği eserleri bir araya getiriyor. Müze, yılda yaklaşık 500 bin ziyaretçiyi ağırlıyor. Müzenin arka bölümünde yürütülen atölye çalışmalarıyla çok sayıda kursiyerin ahşap sanatlarıyla tanışmasına ve yeni sanatçıların yetişmesine katkı sunuluyor. Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi’nde yaklaşık 400 fotoğraf makinesi sergileniyor. Fotoğrafçılık tarihine ışık tutan koleksiyonun yanı sıra müzenin kurucusu Osman Yaşar Tanaçan’ın kitapları, kütüphanesi ve çalışmaları da ziyaretçilerle buluşuyor. Cam Sanatları Merkezi ise ziyaretçilere sanatın üretim sürecini yakından izleme olanağı sağlıyor. Sıcak cam atölyesinde yaklaşık 1.500 derece sıcaklıkta çalışan fırınlarla üretim yapılıyor. Bu yıl 11’incisi düzenlenen Uluslararası Cam Festivali de külliyenin sanat üretimi ve kültür turizmi açısından taşıdığı önemi ortaya koyuyor. Tahliyenin gerçekleşmesi halinde yalnızca sergilenen eserlerin değil, yıllar içinde oluşturulan koleksiyonların, üretim altyapısının, sanat eğitimlerinin ve festivallerle güçlenen kültürel birikimin de geleceği gündeme gelecek.

Kadın Girişimciler ve Esnaf Da Etkilenecek

Kurşunlu Külliyesi’nin kültürel işlevi müzeler ve atölyelerle sınırlı değil. Külliye içerisinde kadın girişimcilerin işlettiği iş yerleri ve el sanatları dükkânları da bulunuyor. Bu işletmeler, kadınların üretim yapmasına, gelir elde etmesine ve ailelerinin geçimini sağlamasına olanak tanıyor. Külliyenin belediyenin kullanımından çıkarılması halinde ziyaretçi hareketliliğinin azalması ve işletmelerin ekonomik faaliyetlerinin zarar görmesi riski bulunuyor. El sanatları üretimiyle geçimini sağlayan kadın girişimciler ve bölge esnafı açısından tahliye, yalnızca iş yeri değişikliği değil, yıllar içinde oluşan müşteri ilişkilerinin ve üretim düzeninin de kesintiye uğraması anlamına gelebilir. Külliyede yaklaşık 30 kişi çalışıyor, yüzlerce kursiyer sanat eğitimi alıyor. Bu yönüyle Kurşunlu Külliyesi, kültürel mirasın korunmasının yanı sıra istihdam, mesleki eğitim ve yerel ekonomik yaşam bakımından da önemli bir işlev üstleniyor.

“Bu Eserleri Nereye Koyacağız?”

Odunpazarı Belediye Başkanı Kazım Kurt, tahliye gerçekleşirse külliyedeki eserlerin yerleştirilebileceğini uygun bir alan bulunmadığını belirterek eserlerin korunması konusundaki kaygılarını dile getirdi. Atölyelerin üretim altyapısının başka bir yerde yeniden kurulmasının ciddi maliyetler doğuracağını ve çalışmaların devamlılığını tehlikeye atacağını vurgulayan Kurt, kültürel mirasın korunması için çözüm çağrısı yaptı. Kurt, söz konusu tahliyenin yalnızca bir mekânın boşaltılması olmadığını; Eskişehir’in kültür ve sanat yaşamının, turizminin, esnafının ve kadın girişimcilerinin de etkileneceğini ifade etti. Kültür ve Turizm Bakanlığına, Vakıflar Genel Müdürlüğüne ve Vakıflar Bölge Müdürlüğüne seslenen Kurt, yıllar içinde oluşturulan kültürel birikimin korunmasını istedi.