Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Göknur Yorulmaz, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla açıklamalarda bulundu. Diyabetin giderek yaygınlaşan önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirten Yorulmaz, erken tanı ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının hastalıkla mücadeledeki önemine dikkat çekti.

Dünyada 589 milyon kişi diyabetle yaşıyor

Dünya Diyabet Günü'nün her yıl 14 Kasım'da, insülinin keşfinde önemli rol oynayan Frederick Banting'in doğum günü anısına kutlandığını hatırlatan Prof. Dr. Göknur Yorulmaz, bu yılın temasının "Diyabette Erken Eylem" olarak belirlendiğini ifade etti.

Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun 2025 yılı verilerini paylaşan Yorulmaz, dünya genelinde yaklaşık 589 milyon yetişkinin diyabetle yaşadığını, bunların yaklaşık 252 milyonunun ise hastalığından haberdar olmadığını belirtti.

Diyabet vakalarının yüzde 90'ından fazlasını tip 2 diyabetin oluşturduğunu aktaran Yorulmaz, fazla kilo, sağlıksız beslenme, hareketsizlik ve genetik yatkınlığın hastalığın gelişiminde önemli rol oynadığını söyledi.

Çocukluk ve gençlik dönemlerinde obezitenin artmasının diyabetin daha erken yaşlarda görülmesine neden olduğunu da vurguladı.

Diyabetin belirtilerine dikkat

Prof. Dr. Göknur Yorulmaz, diyabet belirtilerinin erken fark edilmesinin hayati önem taşıdığını belirterek hastalığın yaygın belirtilerini şöyle sıraladı:

  • Aşırı susama

  • Sık idrara çıkma

  • Nedeni açıklanamayan kilo kaybı

  • Sürekli yorgunluk

  • Bulanık görme

  • Yaraların geç iyileşmesi

Tip 2 diyabetin bazı kişilerde uzun yıllar belirti vermeden ilerleyebileceğine dikkat çeken Yorulmaz, özellikle ailesinde diyabet öyküsü bulunan, fazla kilolu, hareketsiz yaşam süren veya gebelik döneminde kan şekeri yüksekliği yaşayan kişilerin düzenli sağlık kontrolünden geçmesi gerektiğini ifade etti.

Diyabet riskini azaltmak mümkün

Tip 2 diyabetin gelişiminin önlenebileceğini veya geciktirilebileceğini belirten Yorulmaz, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının önemini vurguladı.

Diyabet riskini azaltmak için dengeli beslenmenin, şekerli içeceklerden ve aşırı işlenmiş gıdalardan uzak durmanın önemli olduğunu ifade eden Yorulmaz, haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite yapılmasını önerdi.

Sağlıklı kilonun korunması ve sigara kullanılmamasının da riskin azaltılmasında etkili olduğunu belirten Yorulmaz, özellikle prediyabet döneminde alınacak önlemlerin diyabetin ortaya çıkmasını önemli ölçüde geciktirebileceğini söyledi.

Diyabet ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor

Diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliğinden ibaret olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Yorulmaz, hastalığın kontrol altına alınmaması durumunda ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceğini belirtti.

Yorulmaz, diyabetin kalp ve damar hastalıkları, böbrek yetmezliği, görme kaybı, sinir hasarı ve diyabetik ayak gibi komplikasyonlara neden olabileceğini ifade etti.

Gelişen ilaç tedavileri ve teknolojik imkânlarla diyabet kontrolünde önemli ilerlemeler kaydedildiğini aktaran Yorulmaz, başarılı bir tedavi için erken tanı, düzenli takip, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve hasta-hekim iş birliğinin gerekli olduğunu söyledi.

Erken tanı hayat kurtarıyor

14 Kasım Dünya Diyabet Günü dolayısıyla vatandaşlara çağrıda bulunan Prof. Dr. Göknur Yorulmaz, diyabet riskinin öğrenilmesi ve hastalık belirtilerinin dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Düzenli sağlık kontrollerinin ihmal edilmemesini isteyen Yorulmaz, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Diyabet riskinizi öğrenin, belirtileri önemseyin, düzenli kontrollerinizi ihmal etmeyin. Unutmayın, diyabette erken tanı ve doğru müdahale hayat kurtarır."