Spor Kulüpleri İçin Çocuk Koruma Rehberi Tanıtıldı
Eskişehirspor Kulübü ve Toy Gençlik Derneği, spor kulüplerinde çocukların şiddetten korunmasına ve kulüp içinde söz haklarını güvenle kullanabilmelerine yönelik Spor Kulüpleri için Çocuk Koruma Rehberi'ni hazırladı. Rehber, bugün düzenlenen toplantıyla tanıtıldı. Eskişehirspor altyapısında Temmuz 2026'dan bu yana yürütülen saha çalışmasına dayanan rehber, kulüplere ücretsiz olarak sunuldu.
Toplantı, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Haller Gençlik Merkezi Frigya Salonu'nda yapıldı. Toplantıya Eskişehir Büyükşehir Belediyesinin spor ve çocuk hakları birimleri, Tepebaşı Belediyesinin spor birimi, Eskişehir Barosu Çocuk Hakları Merkezi ve Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü temsilcileri ile spor kulübü temsilcileri, antrenörler ve öğretmenler katıldı.
Rehber, Avrupa Birliği'nin eş finansmanıyla UNICEF tarafından yürütülen Çocuklar için Hesap Verebilirlik, Haklar için Savunuculuk (ACAR) Projesi kapsamında desteklenen "Güvenle Oyna (Play Safe): Eskişehirspor Modeli" çalışmasının çıktısıdır.
Toplantının Programı
Toplantı, Eskişehirspor Disiplin Kurulu Üyesi ve proje süpervizörü Çağlar Yenilmez'in rehberi ve Güvenle Oyna: Eskişehirspor Modeli'ni tanıttığı sunumla başladı. Proje uzmanı Araştırma Görevlisi Borahan Günver, "Kıyaslama (Benchmarking) Raporu: Eskişehirspor Modeli İçin Çerçeve Metinler ve İyi Uygulama Örnekleri" başlıklı çalışmayı sundu. Program, Prof. Dr. İdil Işık'ın "Sporda Çocuk Koruma: Çerçeve, Yöntem, Tespitler" sunumuyla devam etti. Ardından Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Çocuk Hakları Birimi'nden Psikolog Bilge Buse Sungar Küçük, "Korurken Güçlendirmek: Spor Ekosisteminde Psikolojik Sağlamlık" başlıklı bir sunum yaptı.
Çalışmanın Çerçevesi
BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, çocuğun her türlü şiddetten korunma (madde 19), kendisini etkileyen konularda görüşünü ifade etme (madde 12) ve oyun ile dinlenme (madde 31) haklarını güvence altına alır. Spor kulüpleri, çocukların okul ve aile dışında düzenli olarak vakit geçirdiği ortamlardır ve bu ortamlarda yetişkin ile çocuk arasındaki ilişki eşitler arası bir ilişki değildir.
Çalışma, çocuğun korunmasını kişisel tutumlara bırakmayan kurumsal düzenlemelerin bir spor kulübünde hangi adımlarla kurulabileceğini ortaya koymak amacıyla yürütüldü. Şiddetin önlenmesinin yanı sıra okul ve spor yükünü birlikte taşıyan çocuklar üzerindeki ikili kariyer baskısı da ele alındı.
Saha Çalışması
Eskişehirspor tesislerinde soyunma odaları, duşlar, sağlık odası ve servis araçları ile antrenör–sporcu dijital iletişim kanalları, gözetimin zayıfladığı alanlar açısından incelendi. 24 Temmuz 2026'da tesislerde iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmesi yapıldı.
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Etik Kurulunun 21 Temmuz 2026 tarihli onayıyla yürütülen araştırmada 98 katılımcıyla anket (83 sporcu, 10 antrenör, 5 yönetici) ve 21 yarı yapılandırılmış bireysel görüşme yapıldı. Çocuk katılımcılardan ve velilerinden ayrı ayrı onam alındı; çocuklar diledikleri aşamada çalışmadan çekilebildi. Veriler anonimleştirilerek değerlendirildi; kuruma özgü sonuçlar kulübün iç değerlendirmesinde kullanılıyor.
Kulüpte Kurulan Düzenleme
Eskişehirspor altyapısında, Türkiye Futbol Federasyonu Futbolda Sporcu Esenliği ve Çocuk Koruma Talimatı'nın 10. maddesine istinaden Kulüp Sporcu Esenliği ve Çocuk Koruma Yetkilisi görevlendirildi. Bildirimleri alan kişi, sportif kararları veren kişilerden ayrı tutuldu. Tesislere bildirim kutuları yerleştirildi ve çevrim içi bildirim kanalı açıldı.
Kulübe özgü Davranış Kuralları hazırlanarak yönetim kurulu kararına bağlandı. Çocukların haklarını ve başvuru yollarını öğrenebilmesi için çocuk diliyle hazırlanan bilgilendirme posterleri soyunma odalarına ve saha kenarlarına asıldı.
Rehberin İçeriği
Rehber, bir kulübün çocuk koruma düzenlemesini hangi sırayla kuracağını adım adım anlatıyor. Kulüplerin kendi adlarını ekleyerek kullanabileceği sekiz form rehberde yer alıyor: koruma taahhüdü, görevlendirme kararı, personel ve gönüllü taahhütnamesi, veli bilgilendirme ve onam formu, çocuk bildirim formu, endişe ve olay kayıt formu, tesis kontrol turu çizelgesi, seyahat ve konaklama planı.
Rehberde tek kişilik yapılardan altyapısı olan kulüplere kadar üç ölçek için ayrı başlangıç noktaları tanımlanıyor. Futbol dışındaki branşlarda da kullanılabilen rehber, Creative Commons lisansıyla yayımlanacak ve Eskişehir Amatör Spor Kulüpleri Federasyonu aracılığıyla kulüplere ulaştırılacak.
Maç Günü
Toplantı öncesinde, 24 Ekim 2026'daki Eskişehirspor–Bursa Yıldırımspor maçında atölyelere katılan akademi sporcuları tribünde yer aldı; stadyumdaki LED reklam bantlarında "Genç sporcular için sorumlu Eskişehirspor" mesajı yayınlandı.
Açıklamalar
Rehberi tanıtan Çağlar Yenilmez şunları söyledi:
"Kadroyu, forma şansını ve kaptanlığı belirleyen kişi aynı zamanda çocuğun bir sorunu anlatabileceği tek kişiyse, konuşmak çocuk için bir risk hâline gelir. Bu nedenle bildirimleri alan kişiyi sportif karar zincirinin dışında konumlandırdık. Bu düzenleme çocuğun söz hakkını güvenceye alırken çocuklarla çalışan yetişkinleri de korur. Koruma, olay yaşanmadan önce kurulan bir düzenle başlar. Bu adımları önce kendi kulübümüzde attık; rehberle diğer kulüplerin de aynı adımları atabilmesini amaçlıyoruz."
Eskişehirspor Yönetim Kurulu Üyesi, Güvenle Oyna Proje Takım Lideri Alican Döşer ise şunları söyledi:
"Bir aile çocuğunu antrenmana bıraktığında onu bir kulübe emanet ediyor. Bu emanetin karşılığı yalnızca iyi niyetli antrenörler olamaz; herkesin bildiği kurallar, ulaşılabilir sorumlular ve bir çocuğun endişesini çekinmeden paylaşabileceği güvenli yollar da gerekir. Hazırladığımız rehber, kulüplerin bu düzeni kendi imkânlarıyla kurabilmesi için yazıldı.
Amacımız kulüplere yeni bir yük bindirmek değil. Ulusal mevzuatın, özellikle de TFF talimatının çizdiği çerçeveyi kulübün gündelik hayatına uyarlıyoruz. Gönüllü emeğiyle ayakta duran bir mahalle kulübü de bu rehberi açıp ertesi gün uygulamaya başlayabilmeli."
