14.03.2022, 15:17

Biz burada çok sıkışmış durumdayız

"Kapıcı! Kötü hayalleri içeri bırakma. Biz burada çok sıkışık durumdayız.”

Oğuz Atay böyle ifade ediyor, umutlarının sıkışmışlığını. Çağımız sıkışmış hayaller ve umutlar çağı. Nasıl başa çıkmış bizden öncekiler derken yine edebiyata sığınıyoruz.  Benim için edebiyatın en sıkışmışlarıdır, Servet-i Fünûn yazarları. Edebi bir dönem olarak kısa bir dönem Servet-i Fünûn. Tanzimat ilanı ile az da umut tohumları eken yazarların- şairlerin- aydınların İstibdat Dönemi ile sıkışmışlık mücadelesi bu dönem. Kısa ama bir o kadar da etkili. Halid Ziya’nın  bu dönemde edebiyatımızın en iyi romanlarından  biri olan Mai ve Siyah’ı yazması, Mehmet Rauf’ un Eylül ile psikolojik romanı başlatması, Cenap Şahabettin’in Elhan-ı Şita (Kış Nağmeleri) şiirinin her dizesinde gözümüzde canlandırdığı o kar manzaraları ve Tevfik Fikret’in gençlerden beklediği ‘’ışık’’ ile iz bırakmış Servet-i Fünûn, diğer bir adıyla Edebiyât-ı Cedide yazarları. Ben burada Fikret’in inanmış ve adanmışlığına hayranım. Elbette edebiyatıyla ilgili çokça yorum yapabiliriz ama dönemin koşulları bize iki farklı Tevfik Fikret tablosu çiziyor: Biri edebiyat öğretmeni, dergi yazarı sanatçı Fikret, diğeri ise hem ülkesinde hem de yakın çevresinde yaşadığı kırılma noktalarıyla kendi köşesine çekilmiş Fikret.

Tevfik Fikret, hocası Recâizâde Mahmut Ekrem’in isteğiyle geçer Servet-i Fünûn dergisinin başına. Bu zaman kadar fen-bilim dergisi olarak bilinen dergi, Fikret’in katılımı ile edebiyat ve ardından bir edebi hareket dergisine dönüşür. Bu edebi hareket hükümeti rahatsız eder, baskı ve yasakları beraberinde getirir. Baskılara yenik düşen Servet-i Fünûn kapanır. Fikret Rumelihisarı’ndaki evine çekilir ve öğretmenliğe devam eder. Bu sırada ikinci Fikret’i tanırız. Babasını, kız kardeşini kaybetmesiyle yaşadığı kırılmalar, II. Meşrutiyet’in ilanıyla yerini umuda bırakır. Çizdiği bu iki Fikret portresi edebiyatına da hâkim olur. Bir yandan eski klasik şiirimiz olan Divân edebiyatında bir yandan da düşünmeye, toplumsal eleştirilere yer verdiği yeni şiir anlayışında oldukça başarılıdır. Bu dönemden sonra hem kendi oğlu Haluk hem de gençler için aynı tavsiyeleri verir:  

                 “Bize bol bol ziya(ışık) kucakla getir

                        Düşmek etrafı görmemektir.” 

 Fikret’in tüm umudu budur: Gençlerin Batıya kaçmasından ziyade orada fenin, bilimin kaynağına ulaşıp “ışığı” getirmelidir. Oğlu Haluk geri dönmez…
 Tüm kırılmaları ile bir Türk aydını portresi çizer Fikret. Sanatçı, öğretmen, baba… Tüm hayal kırıklıklarına rağmen buradadır ve son ana kadar beklemiştir vatanı için o ziyayı.
 Tüm zamanların “sıkışmışlarına” umut dolu olduğumuz dönemler dilerim.

Meraklısına:
Tevfik Fikret ve  arkadaşlarının Servet-i Fünûn anıları için
Hüseyin Cahit Yalçın ‘ın Edebiyat Anıları
Servet-i Fünun dergisine dijital olarak ulaşabileceğiniz bir veritabanı:
http://www.servetifunundergisi.com/
 

Yorumlar (1)
Aydan Gençyılmaz 11 ay önce
Harika bir yazı olmuş,tebrikler
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 20 48
2. Fenerbahçe 19 41
3. Beşiktaş 19 38
4. Adana Demirspor 20 37
5. Başakşehir 19 37
6. Trabzonspor 20 35
7. Konyaspor 19 27
8. Kayserispor 19 26
9. Alanyaspor 20 25
10. Karagümrük 19 22
11. Gaziantep FK 20 22
12. Ankaragücü 20 22
13. Antalyaspor 19 21
14. Giresunspor 20 21
15. Hatayspor 19 20
16. Kasımpaşa 19 19
17. Sivasspor 20 18
18. İstanbulspor 19 15
19. Ümraniye 20 14
Takımlar O P
1. Eyüpspor 20 41
2. Samsunspor 20 38
3. Keçiörengücü 20 36
4. Bodrumspor 20 35
5. Pendikspor 21 34
6. Rizespor 20 34
7. Bandırmaspor 20 34
8. Sakaryaspor 21 34
9. Boluspor 21 34
10. Göztepe 21 30
11. Manisa FK 19 28
12. Adanaspor 20 22
13. Tuzlaspor 21 19
14. Altay 20 18
15. Erzurumspor 20 18
16. Altınordu 21 17
17. Ö.K Yeni Malatya 20 13
18. Gençlerbirliği 21 13
19. Denizlispor 20 12
Takımlar O P
1. Arsenal 19 50
2. M.City 20 45
3. Newcastle 20 39
4. M. United 20 39
5. Tottenham 21 36
6. Brighton 19 31
7. Fulham 21 31
8. Brentford 20 30
9. Liverpool 19 29
10. Chelsea 20 29
11. Aston Villa 20 28
12. Crystal Palace 20 24
13. Nottingham Forest 20 21
14. Leicester City 20 18
15. Leeds United 19 18
16. West Ham United 20 18
17. Wolves 20 17
18. Bournemouth 20 17
19. Everton 20 15
20. Southampton 20 15
Takımlar O P
1. Barcelona 18 47
2. Real Madrid 17 41
3. Real Sociedad 18 38
4. Atletico Madrid 18 31
5. Villarreal 18 31
6. Real Betis 17 28
7. Osasuna 18 28
8. Athletic Bilbao 18 26
9. Rayo Vallecano 18 26
10. Mallorca 19 25
11. Almeria 19 22
12. Girona 19 21
13. Sevilla 19 21
14. Valencia 17 20
15. Espanyol 19 20
16. Cadiz 19 19
17. Getafe 18 17
18. Celta Vigo 18 17
19. Real Valladolid 18 17
20. Elche 19 6
Namaz Vakti 28 Ocak 2023
İmsak 06:37
Güneş 08:03
Öğle 13:16
İkindi 15:55
Akşam 18:19
Yatsı 19:40

İstanbul evden eve nakliyat